हजारो घाटंजीकरांच्या साक्षीने ‘एच.एम.टी.’ च्या जनकाचा सन्मान

एच.एम.टी.तांदळाचे जनक दादाजी खोब्रागडे यांना यावर्षीचा वीर राजे संभाजी पुरस्कार देऊन शिवजयंती उत्सवात गौरविण्यात आले. यावेळी सुमारे १५ हजार घाटंजीकरांनी उभे राहुन दादाजींच्या कर्तृत्वाला मानाचा मुजरा केला. 

कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी निवासी उपजिल्हाधिकारी श्यामकांत मस्के होते. याप्रसंगी संपुर्ण खोब्रागडे कुटूंबीयांचाही सत्कार करण्यात आला. मराठमोळा वेश परिधान केलेल्या युवक युवतींनी गौरवचिन्ह सभामंडपात आणले तेव्हा सर्वांच्याच नजरा त्याकडे खिळल्या होत्या. राजेश उदार यांनी मानपत्राचे वाचन केले. पुरस्काराला उत्तर देताना दादाजी खोब्रागडे यांनी संशोधनाची प्रामाणीक भुमिका विशद केली. शासन शेतक-यांच्या समस्यांकडे कधीच गांभीर्याने लक्ष देत नसल्याबद्दल त्यांनी खंत व्यक्त केली. अध्यक्षीय भाषणात उपजिल्हाधिकारी श्यामकांत मस्के म्हणाले की, आजची पिढी प्रत्येक क्षेत्रात प्रगती करीत आहे. या पिढीचा बुध्यांक मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. आता मात्र भावनांक वाढविण्याची गरज असल्याचे ते म्हणाले. पुर्वीच्या काळी किती लढाया जिंकल्या यावर एखाद्या परिवाराला महत्व दिले जात असे. आज किती सॉफ्टवेअर इंजीनियर कुटूंबात आहेत याला महत्व आले आहे. त्यामुळे प्रत्येक पालकांनी आपल्या मुलांना फाजील गोष्टींऐवजी लॅपटॉप घेऊन द्यावे असे आवाहन त्यांनी केले. वीर राजे संभाजी पुरस्कारासाठी एका संशोधकाची निवड करून शिवजयंती उत्सवात विज्ञाननिष्ठतेला सुरूवात केल्याबद्दल त्यांनी आयोजकांचे अभिनंदन केले. याप्रसंगी प्रा. डॉ. प्रदीप राऊत यांचा पी.एच.डी. मिळाल्याबद्दल सत्कार करण्यात आला. कार्यक्रमाचे संचालन राजेश उदार  व आभार प्रदर्शन दिपक महाकुलकर यांनी केले.

साभार :- देशोन्नती  

घाटंजीत आज होणार एका अविरत संघर्षाचा सन्मान

वय वर्ष ७४, शिक्षण जेमतेम तिसरा वर्ग. परिस्थिती दोन वेळच्या जेवणाची सोय होईल अशी. या परिस्थितीतील व्यक्ती मोलमजुरी करून पोट भरणे एवढाच विचार करू शकते. मात्र चंद्रपुर जिल्ह्यातील दादाजी खोब्रागडे यांनी सर्वसामान्यांमध्ये राहुन असामान्य विषयाला हात घातला. तांदळाच्या नवनविन वाणांचे संशोधन करून आंतरराष्ट्रीय पातळीवर स्वत:ची व त्यानुषंगाने देशाची एक वेगळी ओळख निर्माण करणा-या दादाजी नावाच्या साक्षात संघर्षाचा सन्मान घाटंजी येथे शिवजयंती उत्सवात आज होणार असुन त्यांना यावर्षीच्या वीर राजे संभाजी पुरस्काराने गौरविण्यात येणार आहे. चंद्रपुर जिल्ह्यातील नागभिड तालुक्यात नांदेड या छोट्याशा गावी हालाखीच्या परिस्थितीत जिवन जगत असतांना दादाजी खोब्रागडे यांनी अवघ्या दिड एकर शेतीमध्ये तांदळाची तब्बल नऊ वाणे विकसीत करून पुस्तकी ज्ञानाला सणसणीत चपराक दिली आहे. दादाजींच्या कर्तृत्वामुळे संशोधन हे केवळ ए.सी.च्या थंडगार हवेतच नाही तर ऊन, वारा, पाऊस सहन करून निसर्गाच्या सानिध्यात सुद्धा होऊ शकते हे त्यांनी सिद्ध केले.
आपल्या दिड एकर शेतीला नैसर्गीक प्रयोगशाळेचे रूप देऊन गेल्या चाळीस वर्षांपासुन दादाजी संशोधन करीत आहे. मात्र हे करीत असतांना त्यांना करावा लागलेला संघर्ष अकल्पनीय आहे.
१९८३ मध्ये दादाजीनी तांदळाचे एक नविन वाण विकसीत केले. या वाणाची पेरणी करून बघा असे त्यांनी गावातील शेतक-यांना सांगीतले. मात्र तेव्हा कोणीही त्याला महत्व दिले नाही. याला अपवाद ठरले ते याच गावातील भिमराव शिंदे हे शेतकरी. त्यांनी चार एकरात या वाणाची पेरणी केली. पहिल्याच वर्षी शिंदे यांना तब्बल ९० क्विंटल तांदूळाचे पिक झाले. तेव्हा त्यांची किर्ती सर्वत्र पसरू लागली. त्या काळात एच.एम.टी. कंपनीची घड्याळे प्रसिद्ध असल्याने दादाजींनी त्या वाणाला एच.एम.टी. हे नाव दिले. पंजाबराव कृषी विद्यापीठातील तज्ञांनी हे वाण तपासण्यासाठी घेतले. मात्र तिथे दादाजींचा घात झाला. विद्यापीठाने या वाणाच्या संशोधनाचे श्रेय दादाजींना देण्या ऐवजी  हे वाण पीकेव्ही एचएमटी या नावाने बाजारात आणले. तेव्हापासुन दादाजींचा विद्यापीठाशी संघर्ष सुरू आहे. चाळीस वर्षाच्या संघर्षाची दखल देशातील कोणत्याही कृषी विद्यापीठाने किंवा शासनाने घेतली नाही. मात्र फोर्ब्स या प्रतिष्ठीत मासिकाने त्यांच्या कार्याची दखल घेताच सर्वांना त्यांचे महत्व वाटू लागले. त्यानंतर दादाजींना आजवर अनेक पुरस्कारांनी गौरविण्यात आले आहे.  त्यांनी तांदळाची विजय नांदेड, नांदेड ९२, नांदेड हिरा, डीआरके, नांदेड चिन्नुर, नांदेड दिपक, काटे एचएमटी व डीआरके सुगंधी अशी नऊ वाणे विकसीत केली असुन त्यांच्या एचएमटी सोना या वाणाला देशात प्रचंड मागणी आहे. विदर्भात गेल्या काही वर्षांपासुन शेतकरी आत्महत्यांची चर्चा होत असतांना प्रतिकुल परिस्थितीशी दोन हात करीत वेगळ्या वाटेने वाटचाल करणा-या या विदर्भपुत्राने आत्मविश्वासाचा संदेश समाजात पेरला आहे.
घाटंजीत आज रात्री ७ वाजता दादाजी खोब्रागडेंच्या या संघर्षाला मानाचा मुजरा करण्यासाठी शिवतिर्थ, जेसिस कॉलनी येथे वीर राजे संभाजी पुरस्काराने त्याना गौरविण्यात येणार आहे. कार्यक्रमाच्या अध्यक्षस्थानी विधानसभेचे उपाध्यक्ष वसंतराव पुरके, उपजिल्हाधिकारी श्यामकांत मस्के, लोकनेते सुरेश लोणकर, अण्णासाहेब पारवेकर यांची या कार्यक्रमाला प्रमुख उपस्थिती राहणार आहे.

एच.एम.टी.तांदुळाच्या जनकाला यंदाचा ‘वीर राजे संभाजी पुरस्कार’

एच.एम.टी.तांदुळाचे संशोधक दादाजी खोब्रागडे

एच.एम.टी.तांदुळाचे संशोधक दादाजी खोब्रागडे यांना यावर्षीचा वीर राजे संभाजी पुरस्कार घोषीत करण्यात आला आहे. दरवर्षी शिवजयंती उत्सवात राजे छत्रपती सामाजीक संस्था व संभाजी ब्रिगेड तर्फे साहित्य, कला, क्रिडा, शेती तथा सामाजीक क्षेत्रात उल्लेखनिय काम करणा-या विभुतीला हा पुरस्कार देण्यात येतो. 

चंद्रपुर जिल्ह्यातील नांदेड गावी शेती करणारे दादाजी रामजी खोब्रागडे यांनी त्यांच्याकडे असलेल्या दिड एकर शेतीमध्ये विवीध प्रयोग केले आहेत. तांदुळाच्या एच.एम.टी. वाणासह ईतर आठ वाणांचा त्यांनी शोध लावला आहे. त्यांनी संशोधन केलेल्या एच.एम.टी.सोना या वाणाला संपुर्ण देशात प्रचंड मागणी असुन सद्यस्थितीत चार राज्यांमध्ये त्याची लागवड केल्या जात आहे. अल्पशी शेती, तिस-या वर्गापर्यंत शिक्षण व हालाखीची आर्थिक परिस्थिती असतानांही त्यांनी शेतीच्या क्षेत्रात संशोधन करून एक आदर्श निर्माण केला. त्यांची ही कामगिरी विदर्भासाठी गौरवास्पद असुन शेतकरी आत्महत्यांचा प्रदेश असे दुर्दैवी बिरूद लागले असतांना त्यांच्या कामाने नवी ओळख निर्माण करून दिली आहे. शेतक-यांसह सर्वांसाठीच प्रेरणादायी ठरलेल्या दादाजींचा सन्मान शिवजयंती उत्सवात १९ फेब्रुवारीला करण्यात येणार आहे. या सोहळ्याच्या अध्यक्षस्थानी विधानसभेचे उपाध्यक्ष वसंतराव पुरके राहणार असुन पणन महासंघाचे संचालक अण्णासाहेब पारवेकर, लोकनेते सुरेश लोणकर, उपजिल्हाधिकारी श्यामकांत मस्के यांची यावेळी प्रमुख उपस्थिती राहणार आहे. या सोहळ्याला मोठ्या संख्येने उपस्थित राहावे असे आवाहन राजे छत्रपती सामाजीक संस्था व संभाजी ब्रिगेडच्या वतीने करण्यात आले आहे.


दादाजी खोब्रागडे यांच्याबद्दल अधिक माहितीसाठी खालील लिंक वर क्लिक करा.
http://dadajikhobragadefoundation.wordpress.com/