आता सरावासाठी मला ‘हक्काची’ सायकल मिळाली

राष्ट्रीय खेळाडू राजु मेश्रामची प्रतिक्रीया

सराव करण्यासाठी मला ईतरांवर अवलंबून राहावे लागत असे. ज्या खेळाडू जवळ स्वत:ची सायकल आहे ते  मला सरावासाठी सायकल देण्याच्या मोबदल्यात त्यांची कामे माझ्याकडून करवून घेत असत. मात्र यापुढे मी माझ्या हक्काच्या सायकलने सराव करून क्रिडा क्षेत्रात स्वत:चे अस्तित्व निर्माण करून दाखवणार अशी भावपुर्ण प्रतिक्रीया राष्ट्रीय सायकलपटू राजु मेश्राम याने व्यक्त केली.

सामाजीक न्याय मंत्री ना. शिवाजीराव मोघे यांच्या निधीतून राजुला सायकल देण्यात आली. तत्पुर्वी पत्रकारांशी झालेल्या अनौपचारीक चर्चेत त्याने आपल्या भावनांना वाट मोकळी करून दिली. घाटंजी तालुक्यातील ससाणी येथिल राजु गुलाब मेश्राम हा सायकलपटू पुण्यातील क्रिडा प्रबोधीनीमध्ये शिकत आहे. आजवर राष्ट्रीय स्पर्धेत दोन सुवर्ण, तसेच अनेक रजत व कांस्य पदक राजुने पटकावले आहेत. राज्यस्तरीय स्पर्धांमधील त्याची कामगीरी तर थक्क करायला लावणारी आहे. मात्र घरची परिस्थिती हलाखीची, आईचे छत्र हरविलेले. वडील असुन नसल्यासारखेच. अशा बिकट परिस्थितीत त्याचा आजी आजोबांनी सांभाळ केला. त्याचे शिक्षक विद्याधर राऊत व ससाणी येथिल माजी सरपंच प्रमोद ढवळे यांनी त्याच्यातील क्रिडा गुण ओळखले. त्यांनी राजुला प्रोत्साहन देऊन प्रत्येक क्षणी त्याच्या पाठीशी उभे राहिले.

त्याची निवड पुण्यातील प्रतिष्ठीत राष्ट्रीय क्रिडा प्रबोधीनीमध्ये झाली. मात्र सरावासाठी रेसिंगची सायकल नव्हती. काही मिनिटांच्या सरावासाठी त्याला बराच वेळ वाट पाहावी लागायची. शिवाय वेळोवेळी लागणा-या खर्चाचीही समस्या भेडसावत होती. राजुची ही घुसमट येथिल जि.प.शाळेचे शिक्षक गुलाब शिसले यांच्या लक्षात आली. एक अव्वल दर्जाचा खेळाडू केवळ पैशाच्या अडचणीमुळे मागे राहु नये या भावनेतून त्यांनी धडपड केली. राजुची समस्या प्रसिद्धीमाध्यमातून पुढे आली. त्यानंतर काही हात मदतीसाठी पुढे आले. मात्र ती मदत पुरेशी नव्हती. शिवणी जि.प.शाळेच्या मुख्याध्यापीका अनिता व-हाडे यांनी राजुला सायकल मिळावी यासाठी प्रयत्न सुरू केले. जिल्हा क्रिडाधिकारी कार्यालयात पाठपुरावा केला. संवेदनशील अधिकारी अशी ख्याती असलेले जिल्हा क्रिडा अधिकारी विजय संतान यांनी सुद्धा याकडे विशेष लक्ष दिले. घाटंजीत झालेल्या शिवजयंती उत्सवात राजुच्या मागणीला ख-या अर्थाने बळ मिळाले. या व्यासपीठावर राजु मेश्राम याचा सत्कार केल्यावर ना.शिवाजीराव मोघे यांनी राजुला आठ दिवसांच्या आत सायकल उपलब्ध करून देऊ असे आश्वासन दिले.

अखेर ना.मोघेंच्या वाढदिवशी या आश्वासनाची पुर्तता झाली. राजुला ३ लाख १३ हजार रूपये किमतीची सायकल भेट देण्यात आली. या सायकलवर बसतांना राजुचा आनंद गगनात मावत नव्हता. त्याला पाहण्यासाठी घाटंजीकरांनी गर्दी केली होती. आपली कहाणी जगापुढे मांडल्याबद्दल त्याने प्रसारमाध्यमांचे विशेष आभार मानले. तसेच आजवर प्रमोद ढवळे,  विद्याधर राऊत, गुलाब शिसले, जिल्हा क्रिडा अधिकारी विजय संतान, अनिता व-हाडे, पत्रकार विठ्ठल कांबळे, अमोल राऊत, पांडूरंग निवल, वामन ढवळे, शिवजयंती उत्सवाचे संयोजक राजेश उदार, स्टेट बँकेचे शाखा व्यवस्थापक जीवन वरठे, नारायण भोयर, स्वप्नील भोंग, सुदर्शन कुंभेकर, निळकंठ टेकाम यांनी वेळोवेळी सहकार्य केल्याचे त्याने सांगीतले.

साभार :- देशोन्नती 

राष्ट्रीय सुवर्णपदक पटकाविणारा राजू अजूनही झोपडीच्या अंधारातच

सायकलिंग स्पर्धेत दोनवेळा राष्ट्रीय सुवर्णपदक पटकाविणारा राजू मेश्राम अजूनही चंद्रमोळी झोपडी आणि दारिद्रय़ाच्या अंधारातच आहे. यवतमाळ जिल्ह्यात घाटंजी तालुक्यातील ९0४ लोकसंख्या वस्तीच गाव ससानी. गावालगतच कोलाम पोड. याच पोडातील एका १४ वर्षाच्या राजूने राष्ट्रीय स्तरावरील सायकलिंग स्पर्धेत दोनवेळा प्रथम क्रमांक घेऊन सुवर्णपदक पटकाविले. मात्र दुर्देव, ही गोष्ट त्या मोडक्या तोडक्या झोपडीबाहेर गेलीच नाही.
त्या कोलाम पोडात ७५ वर्षीय चंपत बापुण्या मेश्राम व त्याची पत्नी रखमाबाई झोपडीचा आश्रय व काठीचा आधार घेत आयुष्य कंठत आहेत. नातवाने शिकावे, नाव कमवावे, आमच्या वाट्याला आले तसे दारिद्रय़ त्याच्या आयुष्यालाही शिवू नये, म्हणून त्राण नसलेल्या शरीराने दोघेही कष्ट उपसतात. त्यांना राजू नावाचा १५ वर्षाचा नातू आहे. तो लहान असतानाच त्याची आई मरण पावली. त्याच्या वडिलाने दुसरे लग्न केले. तेव्हापासून ते सासरवाडीला राहतात. दोन दिवसाच्या सुटीवर आलेल्या गरीबीचे चटके सोसत असलेल्या राजूला बोलते केले तेव्हा खरंच त्याने गाठलेली उंची दिसून आली.
राजू गुलाब मेश्राम हा क्रीडा प्रबोधिनी पुणे येथे ६ व्या वर्गापासून शिकतो आहे. यावर्षी तो दहावीत आहे. तो तेथे सराव करून सायकलिंगचे प्रशिक्षण घेतो आहे. त्याने गेल्या चार वर्षात पाच जिल्हास्तरीय, १२ राज्यस्तरीय तर पाचवेळा राष्ट्रीय स्तरावर, अशा सुमारे २२ वेळा सायकलिंग रेस स्पर्धेत भाग घेतला आहे. दोनवेळा तो राष्टीय स्तरावर प्रथम येऊन त्यास सुवर्णपदक सुद्धा मिळाले आहे. ऑक्टोबर २00९ मध्ये कर्नाटकमध्ये जामखंडी येथे झालेल्या १४ व्या राष्ट्रीयस्तरावरील सायकलिंग स्पर्धेत तो प्रथम आला होता. त्याने ५ किलोमीटरचे अंतर ७ मिनिट ५३ सेकंद ६0७ मायक्रो सेकंदात पार केले. तसेच पंजाबमध्ये पटियाळा येथे जानेवारी २00९ मध्ये झालेल्या राष्ट्रीय स्पर्धेतसुद्धा ५00 मीटरचे अंतर केवळ ४४ सेकंद ८३३ मायक्रो सेकंदमध्ये पार करून तेथेही तो १३ वर्षाआतील मुलांसाठी असलेल्या स्पर्धेत प्रथम आला. तसेच डिसेंबर २00७ मध्ये आंध्रप्रदेश, हैद्राबाद, फेब्रुवारी २0११ मध्ये पंजाब (पटियाला), मे २0११ मध्ये औरंगाबाद येथे झालेल्या राष्ट्रीय स्पर्धेतसुद्धा त्याने भाग घेतला होता. याशिवाय राज्यस्तरावर जळगाव, लातूर, गडचिरोली, अमरावती, औरंगाबाद, पुणे, मुंबई अशा ठिकठिकाणी झालेल्या १२ स्पर्धांमध्येसुद्धा सहभाग घेऊन उत्तम कामगिरी केली. वर्ग ८ मध्ये असताना ४ डिसेंबर २00८ मध्ये पामबीच रोड नेरूळ नवी मुंबई येथे झालेल्या फुटबॉल स्पर्धेतही तो प्रथम आला होता.
कोलाम या आदिवासी समजातील राजूला त्याचे म्हातारे आजी-आजोबा घरची एक एक बकरी विकून पैसे पुरवितात. त्यास प्रोत्साहन देतात. परंतु समाजातील कोणत्याही घटकाला, शासनाला याची माहिती नाही. खुद्द गावातील लोकांनाही कल्पना नाही. मी देश पातळीवरील स्पर्धेत प्रथम आलो. सुवर्णपदक मिळविले हे सांगूनही कोणी विश्‍वास ठेवत नाही, याची खंत राजूला सतत बोचत असते. त्याची क्रीडा प्रबोधिनी पुणेतर्फे अमरावती येथे २00५-0६ मध्ये निवड झाली. दि. ३0 सप्टेंबर २00५ ला जिल्हा शालेय क्रीडा स्पर्धेत ८00 मीटर रिलेमध्ये प्रथम आला. सायकलिंग स्पर्धेत आवड असल्याने २00६-0७ मध्ये पुणे येथे गेला आणि तो राष्ट्रीय पातळीवरील खेळात पोहोचला. पुणे येथे मीलिंद झोडगे यांनी त्यास मार्गदर्शन केले. जरुर येथे असताना के.आर. राऊत या शिक्षकाने त्यास प्रोत्साहित केले. तर ससानीचे शिक्षक गुलाब सिसले आजही एकाकी असलेल्या राजुच्या पाठीवरून शाबासकीचा हात फिरवितात. अडीअडचणीला मदत करतात. दारिद्रय़ाच्या खाणीतील या रत्नाला कुणीतरी घडवावे, एवढीच त्याच्या आजी आजोबांची माफक अपेक्षा.

विठ्ठल कांबळे
9421774062
साभार:- लोकमत